दानियल ९
मुल पद: "मैले पाप स्विकार गर्दै परमप्रभु मेरा परमेश्वरलाई प्रार्थना गरें, —हे परमप्रभु, महान र भययोग्य परमेश्वर, जसले उहाँलाई प्रेम गर्ने र उहाँको आज्ञा पालन गर्ने सबैसंग प्रेमको करार पुरा गर्नुहुन्छ, हामीले पाप गरेकाछौं र गल्ती गरेकाछौं । हामी दुष्ट भएका छौं र बागी बनेका छौं । हामी तपाँईको आज्ञा र धार्मिक नियमहरुबाट तर्केका छौं ।" दानियल ९:४,५हामी अघि बढनु पहिले अघिल्लो भागमा वर्णन गरिएका मानचित्रहरु स्पष्ट हुनु जरुरी छ ।किनभने तिनिहरु हाम्रो आस्थाका गहिरो जगहरु हुन् जसले गर्दा अध्ययनमा अघि बढ्न मार्ग तयार गर्दछ ।सबभन्दा मुख्य बुझ्नुपर्ने बुंदा के भने दानियल ७ मा उल्लेखित न्यायनिशाफको झलक र दानियल ८ मा पवित्र स्थानको शुद्धिकरण गरिने दर्शनको अर्थ एउटै हो किनकि यि दुवै घट्ना १२६० वर्ष जव पोपको आधिपत्यमा परमेश्वरका सन्तहरुले पाउने सतावतपछि घट्ने हुन् । जव अथार्हौं सताब्दिको पुर्ब सन्ध्यामा र उन्नाईसौं सताव्दिको सुरुको समयलाई ख्यालगर्दा कुनचाहिँ पवित्र स्थानको शुद्धिकरण गरिने भनेको ? स्वर्ग वा पृथ्विको ? (हेरनुहोस मत्ती २४:२, लुका २१:६, हिब्रु ८:१,२ ) स्वर्गकै पवित्र स्थान हो भन्ने तथ्यलाई द्विविधा हुनुहुन्दैन ।
अन्तमा हेर्नुहोस परमेश्वरले सारा ईतिहासका साम्राज्यहरुलाई पवित्र स्थानको शुद्धिकरणको परिधिभित्र राखेर यस ज्ञानको महत्वतालाई बढवो दिएको छ । परमेश्वरले यो देखाउनु भएको छ कि ससारका कुनैपनि चक्रबर्ती बादशाहहरुले आफ्नो साम्राज्य अटल, मजबुत र नबदलिने भनेर अहंतामा ढृढ हुन्छ भने त्यो कल्पनामात्र हो । परमेश्वरले हाम्रो आस्था कुनै मिठाकुराहरुमा र मनगढन्ते पौराणिककथाहरको भरमा नहोस भनि चाहनु हुन्छ । परमेश्वरले आफ्नो सत्यमार्गलाई जगतले बुझुन भनेर बिश्व ईतिहासलाई साछी राखेर देखाउनुभएको छ ।
यस भागमा ईतिहास र भविष्यवाणीलाई दानियल ९ ले कुन आश्चर्यपुर्वक सिलसिलामा लगिएको छ सो हेर्ने छौं ।
१ अपुरो कार्य
"अहासूरका छोरा दाराको प्रथम बर्षमा जो मादी बंशका थिए र बेबिलोनी राज्यका शासक तुल्याईएका थिए" दानियल ९:१ । उक्तपदले अघिल्लो तिनभागमा उल्लेखित बयानहरुभन्दो भिन्नै भएको पाउँदछौं ।दानियल ८ मा बेबिलोन उल्लेख गरेको पाउँदैनौं । उक्त अध्यायमा बेबिलोन उल्लेख नगरी मिडपर्शिया उल्लेख गरेको कारण परमेश्वरले दानियललाई दोश्रो साम्राज्यको उदयलाई प्राथमिकता दिएको हुनसक्दछ ।दानियल २ मा भबिष्यवाणीको सपनदर्शन र त्यसको भेद खुलाएको पाएका थियौं । दानियल ७ मापनि त्यही पाराको सपनदर्शन र भेद खुलाएको थियो । दानियल ८ मा पनि सपनदर्शन र त्यसको भेद खुलाएको तर सबैकुरा खुलागरिएको थिएन । हेर्नुहोस दानियल ८ मा एउटाकुराको भेद खुलाएको छैन, त्यो के होला ?दानियललाई पहिलाका सपनदर्शनहरुको सार बुझाईएको थियो तर ८ अध्यायको अन्तमा उसलाई एउटाको अर्थ नबुझाउँदा अन्योल भएको थियो । त्यो थियो दानियल ८:१४ मा भएको २,३०० बिहान र बेलुकाबारे प्राप्त दर्शन, अरु सबै दर्शनको भेद थाहा पाए तर यसको पाएको थिएन । अब हामी दानियल ९ मा पस्नेछौं यो मनमा राखेर कि दानियलले ८ मा ८:१४ को अर्थ थाहा थिएन ।
दानियललाई परमेश्वरको प्रवक्ता वा भबिष्यबक्ता भनेर मानिन्छ तर उसले पाएको सपनदर्शनको अर्थ तत्काल बुझ्ने पर्छ भन्ने छैन। एलेन जि॰ ह्वाईटले पाउनु भएको दुरदर्शित बरदान पनि कतिले तत्काल बुझिएको थिएन तर यसो भयो भन्दैमा उहाँ पाएको बिलक्षण बरदानलाई प्रश्न गर्नु आवश्यक ठानिन्दैन ।
२ यहुदीहरुको निर्बाशन
दानियल ९ मा हामि पाउँदछौ कि उ दानियल २,७, र ८ को भविष्यवाणी पुराहुने भने अनुसार मिड पर्सियाको राज्यको अन्तर्गत दानियलको जिवन पाउँछौं । दानियल र परमेश्वरका जनहरु बिदेशमा युद्धबन्धीको रुपमा थियो, येरुशलेममा परमेश्वरको मन्दिर जिर्ण अवस्थामा थियो र उसको देशको पुन:संरचना नभएकोले दानियललाई पिर खप्नु परेको थियो ।दानियल ९:२ मा उल्लेखित प्रतिज्ञा र भविष्यबाणीले उसले आशाको किरण भेट्टाएको पाउँदछौं ।
"उनका राज्यकालको प्रथम बर्षमा म, दानियलले, यर्मिया अगमबक्तालाई दिएको परमप्रभुको बचनअनुसार धर्मशास्त्रबाट बुझें कि यरुशलेमको उजाड अवस्था सत्तरी बर्षसम्म रहनेछ ।"
यहुदी देशका मानिसहरुले जतिसुकै महान आशा बोकेका भएपनि परमेश्वरमाथि आस्था नराख्ने अन्य जातिहरुले युद्धबन्दी बनाएर लगेका थिए । सरसरती हेर्दा यहुदा र यहुदिहरुको अन्त यसमा हुनुपर्नेथियो । तर परमेश्वरको तर्फबाट आफ्ना जनहरुसंग कारोबार गर्ने अन्त्य भएको थिएन । परमेश्वरको अगमबक्ता वा प्रवक्ताहरुले यहुदीहरु अत्तेर भएर परमेश्वरबाट तर्केर जान्दा उनिहरुले दु:ख पाउँछ, नाश हुन्छ, न्यायी परमेश्वरले उनिहरुको अन्याय सहनुहुन्न भनेर चेतावनी दिएको थियो त्यसको साथै उनिहरुले उद्धार पाउने र पुन:स्थापनाहुने महान आशाको प्रतिज्ञापनि पाएको थियो ।
यर्मिया १९:१०-१२ र २५:११,१२ को पदहरुको अगमवाणीले गर्दा दानियलले आफ्नो आशाको श्रोत पहिचान भएको थियो । परमेश्वरको प्रतिज्ञा अनुसार यर्मियाको भविष्यवाणी पुरा भएको थियो। यो २ ईतिहास ३६:१८-२३ मा पाउँछौं जसमा हेर्यौंभने परमेश्वर र उहाँको बाचाको बारेमा हामीलाई ज्ञान हुन्छ ।
यर्मियाको भविष्यबाणी पुराहुन बाँकीनै थियो जव दानियल ९ का घट्नाहरु घटिरहेको थिए । ६०५ ईसापुर्व मा सुरुभएको ७० बर्ष सम्महुने यरुशलेममाथी कब्जा, बिदेशमा दानियल र अरु बन्धीहरुको निर्बासनको म्याद सकिनै लागको थियो । तैपनि द्रुतगतिले पुराभएको थिएन । परमेश्वरको जनहर निर्वासनमै थिए, यरुशलेम भग्नावषेशमै थियो, मन्दिरको पुन:निर्वाणहुने कुराको सुरुपनि भएको थिएन । दानियलकै कालमा महान बेबिलोनराज्यको पतन भयो, दोश्रो, मिड पर्शियाको उदय भयो जुन धेरै बर्ष अगाडी परमेश्वरले सपनदर्शनद्वारा उसलाई देखाईएको थियो। अरु महान घट्नाहरु हुन बाँकिनै थियो जुन मानिसको क्षमताले बुझ्न कठिन थियो ।यसकै सिलसिलामा दानियलले हृदयबिदारक प्रार्थना गर्दछ ।
दानियल परमेश्वरको प्रतिज्ञाहरुको आशामा झुम्मियको थियो । बिचार गर्नुस के तपाँई पनि परमेश्वरको कुनै प्रतिज्ञामा बाचिरहनुभएको छ ?
३ "हामीले पाप गर्यौं"
दानियल ९:३-१९ पढेर आफ्नैशब्दहरुमा उसका प्रार्थनाको सारतत्व तलका हरफहरुमा लेख्नुहोस:-दानियलको प्रार्थनामा धेरै बुंदाहरु औंल्याएको पाउँछौं:-
क॰ दानियलले आफ्ना जनहरुको पाप स्विकार गर्दछ र तिनिहरुले ति अधर्ममार्गमा हिंडनु पर्ने कारण नभएकोले तिनिहरु सफाई पाउन योग्य छ भन्ने कुनै बहान नभएको महशुस गर्दछ । यसले हामीले पनि पाठ सिक्नु पर्दछ ।
ख॰ दानियलले यो स्पष्टरुपमा भन्दछ कि उसका मानिसहरुका मुख्य पाप भनेको परमेश्वरको बचनमा ध्यान नदिनु र त्यसबाट तर्केर जानु । के हामी पनि त्यही पापको सहभागी छौं कि ?
ग॰ मानिसहरु आफ्नै कारण सजायँ, दु:ख, कष्ट भोग्नु परेको बाबजुद दानियलले परमेश्वरसंग दया, अनुग्रह, सदासयता, करुणा र पुन:स्थापनाको लागि अनुनय बिन्ती चढाएको हुन्छ । हामी पनि भुल गर्दछौं, दानियलको प्रार्थनाले हामीलाई के हौशला प्रदान गर्दछ?
दानियलको प्रार्थना हेर्नुभयो भने एउटा कुरा हामी पाउँदैनौं, त्यो हो दानियलले सबैले सोध्ने प्रश्न हो, "यि सबैकुरा हामिलाई किनभयो?" कारण के थियो भने यि सबै किन भयो उसलाई थाहा थियो । परमेश्वरको जनहरुले उहाँलाई टेरेनन् । दानियलले परमेश्वरसंग केहि प्रश्न गर्नुभएन न त कुनै ज्ञान, बुद्धि, वा नव ज्योती मागे ।कुन सन्दर्भमा उ प्रार्थना गरेको थियो उसलाई थाहा थियो: ईस्रायलीहरुले पाप गरे, त्यसको सजाँय भोगे र अव उ चाहन्छ कि परमेश्वरले प्रतिज्ञा गरे अनुसार स्वदेशको पुन:स्थापना ।यो पनि ख्याल गर्नुस यस प्रार्थनामा परमेश्वरसंग दानियलले २३०० दिनको नबुझेको भविष्यवाणीको अर्थ बुझ्न बिन्ति गरेन ।
सोच्नुहोस दानियलले आफ्नो प्रार्थनमा उल्लेख कुनै यस्ता कुरा छन् जसले परमेश्वरसंग हिँडाईमा तपाँईलाई तेवा दिन्दछ ।
४ "दक्षता र बुझ्ने शक्ति"
पढ्नुहोस दानियल ९:२०-२२ मा के हुन्छ । दानियलले प्रार्थनागरे लगत्तै स्वर्गदुत गेब्रियल उसकहाँ देखा पर्दछ । दानियल ८:१६ पछि यो दोश्रो चोटी दानियलकहाँ गेब्रियल देखा परेको हो। उपरोक्त पदमा दानियललाई २३०० दिनको अर्थ बाहेक गेब्रियललाई दानियलको सपनदर्शनको भेद खुलाउन निर्देशन दिईयको थियो ।कुन खास सपनदर्शनमा गेब्रियल देखापरेको नभने पनि पहिला देखापरेझै भनिएकोले (पद २१) हामीले यो निष्कर्षमा पुग्न सक्दछौं कि दानियलले नबुझेको सपनदर्शनको भेद खुलाउन आएको हो ।
दानियल ९:२०-२३ मा दानियललाई गेब्रियल देखापरेको कारण खुलाउँछ ।
अघि हेर्यौं कि दानियलले आफ्नो प्रार्थनामा नबुझेको दर्शनको अर्थ बुझाईदिन भनेको पाईन्दैन ।अब आएर स्वर्गदुतले भन्दछ कि दानियललाई दिब्यज्ञान दिन उ आएको हो । केको ज्ञान त ? उसले नबुझेको २३०० दिनहरुको बारेमा हो भनि निषंकोचमानि भन्न सकिन्छ । गेब्रियलले भन्दछ कि दानियलले ८:२७ मा नबुझेको दर्शनको अर्थ बुझाउन दक्षता र बुझ्ने शक्ति दिन उ आएको हो ।
यो पनि ख्याल गर्नुहोस दानियल ८:१४ को भविष्यवाणी समयसंघ सम्बन्धित थियो । दानियल ९:२४ को समय सम्बन्धित भविष्यबाणीको अर्थ खुलाउन स्वर्गदुत आएको भनिएको छ । दानियलको ९ को सपनदर्शन ८ को २३०० दिनहरसंग सम्वन्धित थियो । दानियल २,७ मा दानियलले स्वप्न दर्शन पाएको थियो र त्यसको भेद पनि खुलाएको थियो । दानियल ८ मा पनि स्वप्नदर्शनपाए र पुरा अर्थ दिएको थिएन । दानियल ९ मा स्वप्नदर्शन दिएको थिएन तर अर्थमात्र खुलाएको थियो । केको अर्थ भन्दा दानियल ८ मा नबुझाईएको दर्शनको अर्थ हुनआउँदछ।
५ "स्वप्न दर्शनबुझ्न दिब्यज्ञान"
दानियल ९:२४-२७ र दानियल ८:१४ को बिचमा साझा सम्बन्ध छ भनेर प्रभुले देखाउनु भएको छ । दानियल ८:१,२ मा दानियलले तिन पटक स्वप्न दर्शनको शब्द प्रयोग गरेको पाईन्छ। हिब्रु भाषामा ति तिनै शब्दलाई एउटै शब्द —हेजोन— (hazon) प्रयोग गरेको पाउँछौं । "अघिल्लो दर्शन मलाई देखा परेपछि, राजा बेलसजरको राज्यकालको तेश्रो बर्षमा म दानियलले एउटा अर्को दर्शन देखें । मेरो दर्शनमा मैले आफैलाई एलाम प्रदेशको शूशमको किल्लामा देखेँ, दर्शनमा म ऊले सहरको छेउमा थिएँ ।" (दानियल ८:१,२)दानियलले भेडा, बाख्रा, सानो सिङ्ग र आदिको दर्शनको बाख्या ८ मा गरिएको पाउँछौ ।यो दर्शनलाई हिब्रु शब्द हेजोनको प्रयोग गरेको पाउँछौं ।
तर त्यसको बिपरित जव २,३०० दिनकोबारे बाख्या गर्नुपर्दा अर्कै हिब्रुशब्द मारेह (mareh) प्रयोग गरेको पाउँछौं । "तिमिलाई दिइएको साँझहरु र बिहानहरुसम्बन्धी दर्शन (मारेह) सत्य छ, तर त्यो दर्शनलाई मोहरलगाई बन्ध गर, किनभने यो धेरै पछिको भविष्यसंग सम्बन्धित छ ।‘ म दानियल अति थकित भएँ र केही दिनसम्म बिरामी भई पस्रिएँ । तव म उठेर राजाको कामधन्धामा लागें । दर्शन (मारेह) को कारण म ब्याकुल भएँ, यो समयदेखी बाहिरको कुरा थियो" (दानियल ८:२६,२७)
यसरी दानियलले प्रयोग गरेका दुई किसिमको दर्शनलाई दुबै किसिमको शब्दहरु (हेजोन र मारेह) प्रयोग गरेको पाउँदछौं।बुझिएको दर्शनलाई हेजोन र २,३०० दिनहरु नबुझिएको दर्शनलाई मारेह प्रयोग गरेको थियो ।
अव ति दुबै शब्दहरु दानियल ९ मा प्रयोग गरेको पाउँछौं जव दानियलकहाँ गेब्रिएल देखा पर्दछ । "जसै म प्रार्थनामा के थिएँ, पहिलेको दर्शनमा (हेजोन) मैले देखेको मानिस, गेब्रिएल, साँझको बलिदानको समयमा बेगसंग उडेर मकहाँ आए उनले मलाई आदेश दिएर भने, —हे दानियल अहिले म अन्तर्ज्ञान र समझ दिन आएको छु । तिमीले प्रार्थना गर्न थाल्ने बित्तिकै प्रार्थनाको उत्तर दिईयो, जुन चाहिँ तिमीलाई बताउन म आइको छु, किनकि तिमी अति सम्मानित छौ । त्यसकारण सन्देशलाई विचार गर र दर्शन (मारेह) बुझ ।" (दानियल ९:२१-२३)
मारेह शब्दलाई उपयोग गरेर के भन्न खोजिएको हो ? यसको अर्थ एउटै हो: जुन दर्शन २३०० दिनहरुको बारे उसले बुझेन त्यसलाई मारेह प्रयोग गरेको छ ।खासगरेर —बुझ‘ भन्ने शब्दको जरा —विन‘ हो जो दानियल ८:२६ को मारेहसंग सम्वन्धित छ ।
हो यो स्पष्ट छ कि गेब्रिएलले अगाडीको दर्शनहरुसंग सम्वन्धित तर नबुझेको २३०० दिनहरुको दर्शन (मारेह) बुझाउन दानियलकहाँ आईपुगेको थियो ।
अन्तमा:
दानियल ८ दानियलले नबुझेको दर्शन (मारेह) (दानियल ८:१४ र ८:२६) दानियल ९ मा गेब्रिएलले बुझाउन आएको हुन्छ । गेब्रिएलले दानियलाई बुझ भनेर भन्ने बित्तिक्कै अर्को समयसंग सम्बन्धित भविष्यवाणी दिन्दछ ।
एडभेन्टिष्टहरुले दुई अध्यायसंग सम्वन्धित शक्तिसाली भविष्यबाणीहरु अर्थपुर्णरुपमा हेर्दछ । हामी मात्र होईन कठ्ठर यहुदी बिद्वानहरुले पनि यि दुई भविष्यबाणीहरुलाई एकआपसमा सम्बन्ध छ भनेर वकालत गर्दछ । तर ७० हप्ता (दानियल ९:२४) भविष्यबाणीलाई ति यहुदी पण्डितहरुले के भन्दछ त ?
"दानियल ८:१४ को दर्शन र १६-२६ को दर्शनलाई दानियलले नबुझिएकोले मारेह शब्द प्रयोग गरिएको छ ।"
दानियल, आर्ट स्क्रोल टिमाक सेरिज (ब्रुकलिन, न्युयोर्क: मेसोराह पब्लिकेशन, १९८८) पृष्ठ २५८
जसरी कठ्ठर यहुदी बिद्वानहरुले ७० हप्ताको भविष्यबाणीलाई २३०० दिनहरुको भविष्यबाणीसंग जोडेर अर्थ लगाउँछ । हामी पनि उनिहरुसंग पुर्ण सहमत भई दुई भविष्यबाणीहरुलाई एउटै अर्थमा गाँसेर बाख्या गर्दछौं ।
दानियल ९ को प्रार्थनामा हामी बारम्वार दानियलले "हामीले अपराध गरेकाछौं" भनेका छौं समग्ररुपमा हामीलाई यो जानकारी छ कि दानियल पवित्र, परमेश्वरको परमभक्त, निष्कपट, ईमान्दार जनमा गनिन्छ ।तैपनि अपराधगर्ने परमेश्वरको जनसमुदाय यहुदीहरुसंग आफुपनि अपराध गरेको छु भनेर ब्यक्त गर्दछ।यसले हामीलाई के सन्देश दिन्दछ, सोच्नुहोस ।